TARİHSEL GELİŞİM
Kentin tarihi gelişimi ile ilgili yazılı bir kaynak bulunmamakla birlikte yerel halktan alınan bilgiye göre Mahmat yerleşmesinin tarihi yakın mesafedeki Kalaba yerleşmesinden önceye dayanır. Kent içinde yer alan çok eski taş yapılar ve kaya oyma mekanlar burada yerleşimin çok eski olduğunun kanıtıdır.

Yerleşim ilk olarak 1700'lü yıllarda, şimdiki Bahçelievler Mahallesi'nde tüflü kayaların oyulması ile kurulmuştur. Mahmut ve İbşir isimli iki kardeş birlikte kurdukları bu mekanda zamanla anlaşamamışlardır Bu sebeple Mahmut isimli kardeş, ailesini toparlayıp bugünkü Orta Mahalle'nin doğusuna yerleşmiştir Kurulan bu yeni yerleşime "Tatar" adı verilmektedir Mahmat Beldesi de bu iki köyün birleştirilmesi ile oluşmuştur.

Mahmat taki ilk yapılar yığma taş binalardır. 1960lı yıllarda sonra beton yapılar yapılmaya başlanmıştır. Fabrikaların kurulması ise 1970ten sonra olmuştur
Bugün Bahçelievler Mahallesi olarak anılan İbşir köyü, ekonomik olarak da geri kaldığı için büyüyememiştir. İbşir halkı, içlerine kapanık olup sosyal gelişimden uzak kalmıştır. İbşir'den yurtdışında olanların sayısı çok azdır Ancak son senelerde gelişmesi bir miktar hızlanmış ve Belediye teşkilatının kurulmasından sonra artmıştır.
Tatar ise her zaman, belki karayoluna da yakınlık nedeni ile daha hızlı bir ekonomik ve sosyal gelişim göstermiştir.
Eskiden Almanya'da çalışanlar döndüklerinde Avanos'ta ev yaptırırlarken,2-3 yıldır Mahmat'a gelmektedirler. Mahmat belediyesi 1998 yılında bu 2 köyün birleşmesiyle kurulmuştur. Bunun üzerine Tatar köyü Bağlarbaşı Mahallesi, İbşir köyü Bahçelievler Mahallesi ismini almıştır. Her iki köyün arasında bulunan alan ise Orta Mahalle olarak adlandırılmıştır. Bugün kentte, Bahçelievler, Orta ve Bağlarbaşı isimli 3 adet mahalle bulunmaktadır.

KENTİN ÜLKE ve BÖLGESİNDEKİ YERİ

Coğrafî Konum, Yönetimsel Yapı, İdari BölünüşMahmat, İç Anadolu Bölgesinde yer alan Nevşehir İli, Avanos İlçesine bağlı bir belde beledıyesidir.
38° 12' ve 39° 20' kuzey enlemleri ile 34° 11 ve 35° 06! doğu boylamları arasında bulunan kent. denizden 1 225 m. yüksekliktedirKent. arayolunun her iki yanında, dalgalı bir topografya üzerinde kurulmuştur En yakın demiryolu ve havaalanı Kayseri İli'nde bulunmaktadır.
Ankara-Kayseri karayolunun; Kalaba yol ayrımından 10 km içerisinde kalan Mahmat yerleşmesi, batıda Karacauşağı Köyü; kuzeyde Kalaba İlçesi: güneybatıda Özkonak Kasabası; güneydoğuda Bayramhacılı Köyü ve kuzeydoğuda Himmetdede Kasabası ile komşudur. Beldede kadastro çalışmaları halen devam etmekte olduğundan, belediye sınırları tam olarak kesinleşmemiştir.
Özkonak bucağının jandarma sahasında kalan yerleşim, emniyet birimleri denetiminde Avanos İlçesine bağlıdır. Belediye teşkilatı, 24 Kasım 1998de Tatar ve İbşir köylerinin birleşmesiyle kurulmuştur. Yerleşime bağlı köy bulunmamaktadır.Mahmat'ın 2002 nüfusu 2012 kişidir.

İKLİM

Yerleşmede meteoroloji istasyonu bulunmadığından, iklim bilgileri benzerlik ve yakınlık nedeniyle Nevşehir Meteoroloji İstasyonu verilerinden yararlanılmıştır Kentte İç Anadolu karasal iklimi hüküm sürmektedir. Yazları sıcak ve kurak,kışları ise soğuk ve yağışlı geçmektedir.
Mahmat'ta ortalama sıcaklık 21,1 °C derece ile Temmuz ayında en yüksek değere ulaşmaktadır. Ortalama yüksek sıcaklık 28,0 °C ile Ağustos ayında, en düşük sıcaklık ise -3,3 °C derece ile Şubat ayında gerçekleşmektedir
Yerleşme en çok yağışı Mayıs ayında, en az yağışı ise Ağustos ayında almaktadır Günlük en çok yağış miktarı, Ocak ayında, 99.81 (mm) değer ile görülmektedir. Yıllık ortalama yağış miktarı ise 388,7 (mm) dır.
Kentte, hakim rüzgar yönü , kuzeyden esen "yıldız" rüzgarıdır. Bundan sonra, kuzeybatıdan esen "karayel" ile güneybatıdan esen "lodos" rüzgarları gelmektedir Ortalama rüzgar hızı (yıllık) 1.8 m/sn. , fırtınalı günler sayısı ise (yıllık toplam) 23.6 dır.

BİTKİ ÖRTÜSÜ

Mahmat yerleşiminin çevresi tarım toprakları ile kaplıdır özellikle yerleşimin kuzeyinde, kalaba yönünde 1. ve 2 sınıf tarım arazileri mevcuttur Yerleşimin güneyinde bağlar yerleşim alanında ise meyve ve sebze bahçeleri bulunmaktadır Kent içinde yer yer çıplak kayalıklar mevcuttur. Bağlarbaşı Mahallesinde bulunan 4 nolu dere kenarı bol kavak ağaçları ile çevrilidir Kentte yer yer rastlanan bu ağaç türü dışında, bol ağaçlıklı bir alandan bahsetmek mümkün değildir Konutların bahçelerinde yetiştirilen meyve ağaçları, yerleşimin ağaç örtüsünü belirlemektedir Mahmat'ın bitki örtüsü, ekli haritada gösterilmiştir.